Genleştirilmiş Polistiren (EPS), petrolden elde edilen monomer polistiren taneciklerinin su buharı yardımıyla şişirilmesi ve kalıplanmasıyla elde edilen, durgun havadan oluşan hafif ve sert bir termoplastik yalıtım malzemesidir.
EPS'in ayırt edici özelliği ise içeriğinde milyonlarca mikroskobik hücreye hapsedilmiş hareketsiz hava bulundurmasından dolayı doğa dostu ve son derece ekonomik bir ısı yalıtım performansı sunmasıdır. EPS, hafifliğine rağmen yüksek termal direnç gösteren bir malzemedir ve yapılarda enerji verimliliğini artırmaktan ambalaj sanayisine kadar geniş bir yelpazede kullanılır. EPS köpük ve yalıtımına dair tüm teknik detayların devamına yazımızdan ulaşabilirsiniz.
EPS Köpük Ne İşe Yarar?
EPS, halk dilinde strafor olarak da bilinse de aynı ürün değildir. Strafor tescilli bir XPS köpük ürününün adıdır. EPS ise sert ama hafif bir köpük malzemedir. Hem ısı hem de su yalıtımında kullanılmasıyla inşaattan dekorasyona kadar geniş bir alanda kendini gösterir. Bu malzemenin temel işlevleri de şöyledir:
- Düşük ısı iletkenlik katsayısı sayesinde binalarda kışın ısı kaybını, yazın ise kütlesel ısı girişini engelleyerek iklimlendirme maliyetlerini önemli ölçüde azaltır.
- Hafif ve kolay taşınabilir özelliğiyle yapı statiğini ve taşıyıcı sistemi zorlamadan yüksek kalınlıklarda mantolama yapılmasına imkan tanır.
- Su buharı difüzyon direnç katsayısının ideal seviyede olması sayesinde iç mekândaki nemin dışarı atılmasına yardımcı olur ve bina kabuğunun nefes almasını sağlar.
- Hücresel esnekliği sayesinde sıcaklık farklarından kaynaklanan genleşme ve büzülme hareketlerini karşılayarak dış cephe sıvalarında çatlama riskini ortadan kaldırır.
- Hücreleri içinde hapsedilen gaz sadece hava olduğu için gaz kaçışı veya yaşlanmaya bağlı ısı iletkenlik değerinde zamana bağlı performans kaybı yaşanmaz.
Projenizin ihtiyacına göre tam koruma sağlamak adına EPS köpüğün yanında farklı yapı detaylarına özel geliştirilen diğer ısı yalıtım ürünleri kategorimizi de değerlendirebilirsiniz.
EPS Köpük Özellikleri Nelerdir?
EPS yalıtım malzemesi, genellikle karbon takviyeli beyaz, siyah/gri renkli blok ve levha formlarında bulunur. inşaat şantiyelerinde ihtiyaca göre istenilen kalınlık ve boyutlarda kolayca kesilerek kullanılır.
Sektörde ağırlıklı olarak da "EPS Isı Yalıtım Levhası", "Mantolama Köpüğü" ve "Asmolen Dolgu Blokları" şeklinde adlandırılır. Binaların dış cephe izolasyonundan zemin ve çatı detaylarına kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir. EPS köpük genel özellikleri şu şekildedir:
- Üretim prosesinde kullanılan Pentan şişirme gazı yerini hızla havaya bıraktığı için malzemenin ezici çoğunluğu durgun havadan oluşur ve çevreye zararlı CFC/HCFC gazları içermez.
- Hücre içi gazı hava olduğu için XPS veya bazı gazlı köpüklerin aksine yaşlanma faktörüne maruz kalmadan 50 yıl sonra dahi ısı yalıtım değerini korur.
- Ham madde taneciklerinin genleşme oranına bağlı olarak farklı yoğunluklarda üretilerek projenin basma mukavemeti ihtiyacına göre özelleştirilebilir.
- Karbon/grafit takviyeli özel EPS çeşitleri, (siyah-gri EPS) radyasyonla oluşan ısı transferini absorbe ederek geleneksel beyaz EPS'ye göre daha düşük ısı iletkenliği elde edilmesini sağlar.
- Üretiminde yüksek enerji tüketilmeyen EPS, ömrünü tamamladığında eriti yeniden pelet haline getirilebilir veya hafif beton katkısı olarak geri kazanılabilir.
EPS Köpük Nerelerde Kullanılır?
EPS yalıtım levhaları, bünyesindeki nefes alma kabiliyeti, hafifliği ve uygun maliyeti ile yapı sektörünün birçok farklı alanında tercih edilir. Bu kullanım alanlarını ve yapı elemanlarına kazandırdığı temel faydayı aşağıdaki tablodan inceleyebilirsiniz:
|
Kullanım Alanı |
Öne Çıkan Malzeme Özelliği |
Yapıya Sunduğu Teknik Fayda |
|
Dış Cephe Mantolama |
Düşük nefes alma değeri ve esneklik |
Duvarların nefes almasını sağlayarak iç mekân nem dengesini korur. Sıvalarda ise çatlamayı önler. |
|
Asmolen Döşemeler ve Zemin Yalıtımı |
Yüksek hafiflik ve darbe ses sönümleme |
Yapı statiğine yük bindirmeden katlar arası ses ve ısı yalıtımına katkıda bulunur. |
|
Kırma Çatı ve Tavan Arası Yalıtımı |
Kolay kesilebilirlik ve hafiflik |
Çatı konstrüksiyonuna ağırlık vermeden ısıl kaçakları ve yoğuşmayı engeller. |
|
Geoteknik ve Yol Dolgusu |
Yüksek hacim-ağırlık oranı ve basma direnci |
Zayıf ve dayanıksız zeminlerde yol ve köprü yaklaşım dolgularında oturmayı önlemek amacıyla hafif dolgu malzemesi olarak kullanılır. |
EPS köpük gibi termoplastik esaslı XPS köpüğe dair detaylar için de XPS Nedir, Kullanım Alanları Nelerdir adlı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
EPS köpük ömrü ne kadardır?
EPS köpük, bünyesinde sadece durgun hava barındırdığı için zamanla gaz kaybı veya performans kaybı yaşamaz. Biyolojik olarak çürümeyen ve yapısı bozulmayan bu malzeme, sıva veya kaplama altında UV ışığından korunduğunda bina ömrü boyunca -minimum 50-100 yıl- ilk günkü yalıtım performansını korur.
EPS köpük ısı yalıtımında zamanla büzülme veya boyut kaybı yaşar mı?
Üretimden hemen sonra EPS levhalarda çok küçük oranlarda kütlesel çekme meydana gelebilir. Bununla birlikte kalite standartlarına (EN 13163) uygun üretilen EPS levhalar, fabrikada dinlendirme yani kürlenme sürecine bırakılır. Kürlenme sürecini tamamlamış EPS levhalar, binalara uygulandığında hiçbir boyutsal sapma, büzülme veya biçim bozulması göstermez.
Beyaz EPS ile gri (karbon takviyeli) EPS arasındaki fark nedir?
Gri veya siyah EPS levhaların üretiminde polistiren matrisine mikroskobik grafit parçacıkları eklenir. Grafit, kızılötesi ısı ışınımını bir ayna gibi yansıtarak malzemenin ısı iletkenlik değerini düşürür. Bu sayede karbonlu EPS, beyaz EPS'ye kıyasla daha ince kalınlıklarda aynı ısı yalıtım performansını sunar.
EPS suyla temas ettiğinde yapısı ıslanır mı?
EPS gözenekli bir malzeme olmasına rağmen polistirenin kendisi su itici bir polimeredir. Tanecikleri kapalı hücreli olduğu için hücre içine su almaz; ancak tanecik aralarındaki mikroskobik boşluklara sınırlı miktarda su girebilir. Doğru detaylarda (örneğin sıvalı dış cephe mantolamasında) su yalıtım katmanlarıyla korunduğunda sudan etkilenmez ve yapısı bozulmaz.
EPS köpük yangın karşısında güvenli midir?
Yapı sektöründe kullanılan yalıtım sınıfı EPS levhalar, üretim aşamasında eklenen alev geciktirici katkı maddeleri sayesinde E yangın sınıfında yer alır. Bu malzemeler direkt alev kaynağına maruz kaldığında erir fakat alev kaynağı çekildiğinde kendi kendine sönme özelliği gösterdiğinden alevin bina boyunca ilerlemesinin önüne geçer.